تنگی کانال نخاعی و اسپوندیلولیستزیس

نویسنده : سید عباس هاشمی
تاریخ انتشار : 1398/23/01
دسته بندی ها : بیمارستان

اسپوندیلولیستزیس

اسپوندیلولیستزیس از دو کلمه اسپوندیلو به معنی مهره و لیستزیس به معنی لیز خوردن تشکیل شده است و به صورت جا به جایی قدامی یا خلفی یک مهره بر مهره دیگر تعریف می شود. نقص یک یا دو طرفه ناحیه بین مفاصل فاستی بدون جا به جایی را اسپوندیلوز می گویند.

تقسیم بندی:

·        دیس پلاستیک

·        ایسمیک

·        دژنراتیو

·        تروماتیک

·        پاتولوژیک

اتیولوژی و پاتولوژی

به طور طبیعی فاست تحتانی مهره پنجم مانع از جا به جایی این مهره بر روی ساکروم می شود. ترومای مکرر بر استخوان بین دو مفصل موجب شکستگی آن می شود، به طوری که اگر فرد به دلیل خاصی هیچ وقت راه نرود مبتلا به شکستگی این قسمت نیز نخواهد شد. در موارد نقص دو طرفه با استرس مکرر، تداوم استخوانی بین فاست تحتانی مهره L5 و جسم مهره از هم گسسته شده و جسم مهره به تدریج به سمت جلو حرکت می کند.

علائم بالینی

با درد ناحیه تحتانی کمر آغاز می شود و کم کم در نواحی کپل و ران در مسیر عصب سیاتیک گسترش می یابد. درد با راه رفتن و ایستادن تشدید می شود. توده غضروفی فیبری ناحیه نقص استخوانی یا قوس استخوانی ناپایدار خلفی با فشار بر ریشه عصبی عوامل ایجاد کننده درد سیاتیک هستند.

یافته های تصویر برداری

کلید تشخیصی بیماری، رادیوگرافی به صورت نمای قدامی - خلفی و ایستاده جانبی است. در وضعیت ایستاده، جا به جایی به جلوی مهره بیشتر مشخص است. رادیوگرافی مایل برای تشخیص اسپوندیاوز الزامی است. در نمای مایل شکل خاصی همانند سگ اسکاتلندی دیده می شود که هر کدام از اجزای بدن آن قسمتی از یک مهره است.

عوامل خطر

عوامل خطر در پیشرفت اسپوندیلولیستزیس در طی بلوغ عبارتند از:

·        سن بین 9 تا 15 سالگی

·        مذکر بودن

·        طولانی تر بودن طول دوره حملات درد کمر

·        ناهنجاری راه رفتن وضعیتی به خاطر اسپاسم هامسترینگ

·        گنبدی شکل بودن مهره اول

·        نوع دیسپلاستیک

درمان اسپوندیلوز

می توان با اسکن استخوان نوع حاد را از مزمن تشخیص داد. در نوع حاد در ناحیه مبتلا جذب ماده رادیو اکتیو به صورت داغ است. در این موارد بی حرکتی ناحیه مبتلا با گچ گیری یا بریس به مدت 6-3 ماه توصیه می شود.

درمان در موارد مزمن شامل محدودیت فعالیت های شدید، تقویت عضلات شکم و کمر و در موارد علائم شدید، استراحت در بستر یا بی حرکتی با گچ یا بریس کوتاه مدت است.

درمان اسپوندیلولیستزیس

درمان در موارد جا به جایی کمتر از 50 درصد و علائم خفیف همانند اسپوندیلوز حاد است.

 

تنگی کانال نخاعی

مبتلایان به تنگی کانال نخاع، مدتی پس از ایستادن و یا راه رفتن متوجه درد شدید و فزاینده ای در ناحیه کپل، ران و عضلات ساق یک یا دو طرف می شوند. بروز این درد را به تنگی کانال نخاعی نسبت می دهند. این تنگی می تواند منتشر یا موضعی باشد و یک ناحیه از ستون فقرات را مبتلا کند. شایع ترین محل، ناحیه کمری و سپس گردنی است. محل تنگی یا در مرکز کانال یا در حفره جانبی مهره یا در سوراخ بین مهره ای یا بعد از خروج عصب است.

 

اتیولوژی

شایع ترین علت تنگی کانال نخاعی آرتریت دژنراتیو است که به علل مختلف مثل اسپوندیلیت انکیلوزان، فتق دیسک بین مهره ای یا آرتروز اولیه ایجاد می شود. علل دیگر شامل آکندروپلازی، شکستگی با تنگی کانال، کیفوز، اسکولیوز و اسپوندیلولیستزیس است.

آسیب شناسی

قطر کانال نخاعی در افراد مختلف متفاوت است. شکل مقطع عرضی نیز در افراد مختلف با یکدیگر فرق می کند، به طوری که در بعضی به شکل گرد و بعضی به شکل مثلث است. بنابراین در برخی افراد کانال نخاعی در ناحیه کمری به طور مادرزادی باریک تر یا تنگ تر از معمول است.

باید توجه داشت که این کشیدگی یا تنگی کانال نخاعی به تنهایی موجب تحت فشار قرار گرفتن اعصاب دم اسبی یا عروق ناحیه نمی شود، اما فاصله اعصاب و دیواره کانال نخاعی کمتر از حد طبیعی است و به همین علت این اعصاب و عروق با ایجاد استئوفیت در حاشیه مفاصل فاستی یا بیرون زدگی دیسک بین مهره ای و به طور کلی در صورت بروز هر عاملی که موجب تنگی کانال نخاعی شود در مقایسه با وضعیت طبیعی آن، خیلی زودتر تحت فشار قرار می گیرند. در موارد مثلثی شکل بودن کانال نخاعی، تنگی نخاع از نوع حفره جانبی با گذشت سن و ایجاد استئوفیت بروز خواهد کرد. در اوائل شروع بیماری اختلال عملکرد اعصاب و علائم بالینی به صورت متناوب است اما به مرور زمان شکل دائمی به خود می گیرد و ظرفیت کار کردن و فعالیت بیمار به طور پیشرونده ای کاهش می یابد. پس به طور کلی آسیب شناسی بیماری شامل موارد ذیر است:

·        استئوفیت فاست فوقانی و تحتانی به علت دژنراسیون پیش رونده دیسک بین مهره ای و ناپایداری با تحرک بیش از حد آن ها.

·        رسوب کلسیم با هایپرتروفی لیگامان فلاوم و هایپرتانسیون وریدی، شغل بیمار و تروماهای خفیف علائم موجود را تشدید می کنند اما در ایجاد بیماری دخالت کمی دارند.

علائم بالینی

همه اشکال تنگی کانال نخاعی به طور آهسته و مرموز تظاهر می یابند و علائم با ترومای خفیف و فعالیت های سنگین بدتر می شوند. نکته مهم، عدم ارتباط کامل علائم بالینی با رادیوگرافی است به طوری که در بعضی موارد علائم رادیوگرافی شدید است اما بیمار علائم بالینی کمی دارد یا اصلا بدون علامت است. اکثر بیماران درد ناحیه کمری دارند که با فعالیت بدتر و با استراحت بهتر می شود. در اغلب موارد درد محدود به کمر، کپل و ران است و کمتر به زیر زانو (درد رادیکولر) تیر می کشد.

حدود یک سوم بیماران از درد ساق (درد رادیکولر) حین راه رفتن شکایت دارند. لنگیدن نروژنیک از این نوع، خیلی سریع ایجاد و با راه رفتن بدتر می شود و با ایستادن رفع نمی شود اما لنگیدن عروقی معمولا بعد از مسافتی راه رفتن ایجاد شده و با ایستادن برطرف می شود. لنگیدن عروقی به علت آرتریواسکلروز عروق و عدم کفایت عروق عضلات ساق است.

تاریخچه بالینی این بیماران ارزش تشخیصی دارد. بیمار اغلب فردی میانسال است که پس از مدتی راه رفتن حدود 10 تا 15 دقیقه دچار درد مبهم شدیدی در یک یا هر دو اندام تحتانی خود می شود و شدت آن به طور پیوسته افزایش می یابد تا این که در نهایت به حدی می رسد که بیمار را وادار به نشستن می نماید. اگر مانع از نشستن بیمار شویم بیمار در وضعیت خمیده تنه و دولا دولا راه می رود. درد فقط وقتی تسکین می یابد که بیمار بنشیند یا دراز بکشد. در وضعیت نشسته به صورت چمباتمه زدن یا دولا دولا راه رفتن با فلکسیون ستون فقرات قطر کانال نخاعی وسیع تر می شود و علائم تخفیف یا بهبود می یابند.

یافته های فیزیکی

در رادیوگرافی ساده یا ترجیحا میلوگرافی، قطر عرضی کانال نخاعی 20 میلی متر و قطر قدامی خلفی 15 میلی متر است. اگر به کمتر از 10 میلی متر برسد تشخیص تنگی کانال مطرح می شود. همچنین اگر مساحت سطح مقطع نخاع در سی تی اسکن به کمتر از 100 میلی متر مربع برسد تشخیصی است. MRI در تشخیص همه انواع تنگی کانال به خصوص نوع سوراخ بین مهره ای روش عالی محسوب می شود. بهترین روش تایید تشخیص میلوگرافی است.

درمان

استراحت، داروهای ضدالتهاب غیر استروییدی (معمولا آسپیرین) و کاهش سطح فعالیت، همه آن چیزی است که در مرحله حاد لازم است. بریس فنردار کمری برای کاهش حرکت ستون فقرات و ایجاد فلکسیون خفیف نیز کمک کننده است. تزریق کورتون اپی دورال با کاهش سطح فعالیت نیز بسیار موثر است. تقویت عضلات شکم در کاهش لوردوز کمری و کاهش علایم مفید است. ورزش های کمری همه در جهت فلکسیون انجام می شوند.

تعدیل فعالیت های بیمار نیز یکی از روش های درمان است. به عنوان مثال به جای راه رفتن از دوچرخه استفاده نماید و از ایستادن طولانی مدت نیز پرهیز کند. جراحی در مواردی اندیکاسیون دارد که علایم با درمان های حمایتی بهبود نیابند. در این موارد با برداشتن استئوفیت های نابجا و گشاد کردن قسمت های جانبی کانال در محل گرفتار، فشار موجود در کانال نخاعی را برطرف می سازند.

 

چاقی

در دهه اخیر شیوع چاقی در ایالات متحده به شدت رو به افزایش است به نحوی که به یکی از مهمترین مشکلات سلامت تبدیل شده است. بر اساس داده های اپیدمیولوژیک سال های 2005 - 2006 حدود 7/32 درصد از افراد بالای 20 سال در ایالات متحده اضافه وزن داشتند، 3/34 درصد چاق بودند و 9/5 درصد از چاقی مفرط رنج می بردند. شاخص توده بدنی که یک نسبت وزن به قد تعریف می شود، برای شناسایی میزان توده چربی هر شخص استفاده می شود. شاخص توده بدنی بالای 30 به عنوان چاقی تلقی می شود. ثابت شده است که چاقی به عنوان یک ریسک فاکتور برای افزایش موربیدیتی و مورتالیتی بیماران ناشی از بیماری های قلبی عروقی، دیابت، استئوآرتریت، آپنه خواب و افسردگی و کاهش کیفیت زندگی مطرح است. علاوه بر این نشان داده شده است که چاقی یک پیشگوی مستقل برای درد کمر و شدت آن است و ممکن است در ازمان و عود کمردرد نقشی ایفا کند. به صورت اختصاصی تر چاقی با دژنراسیون دیسک کمری ناشی از کمر درد، سیاتیکا و استنوز ستون فقرات کمری مرتبط است.

مکانیسم دقیق ایجاد دژنراسیون دیسک مهره ای کمری با علت چاقی شخص نیست ولی به نظر می رسد ترکیبی از ععل مختلف در این مقوله دخیل باشند. فشار استاتیک مداوم و افزایش فشار در وضعیت های خاص ممکن است مسبب آسیب به استحکام دیسک و تحت فشار قرار گرفتن مکانیکی و آسیب شیمیایی ریشه عصب باشد. بعلاوه پاسخ فوری نخاع به افزایش بار ممکن است یک ریسک فاکتور برای کمردرد در افراد چاق باشد. یک برهه زمانی طولانی تر برای اشخاص چاق به منظور بازیابی ارتفاع دیسک بین مهره ای نیاز است. مطالعات اخیر به نقش ژنتیک در دژنراسیون دیسک در اشخاص چاق اشاره داشته اند. به نظر می رسد پلی مورفیسم کلاژن 9 به صورت سینرژیستی با چاقی نقش مهمی در پیشرفت تورم دیسک خلفی، کاهش ارتفاع دیسک و پولپوزیس هسته تیره داشته باشد. اثر سیستمیک یک مکانیسم التهابی رایج در پیشرفت دژنراسیون دیسک نیز مورد تاکید قرار گرفته است.

مطالعات متعدد حاکی از یک ازتباط واضح بین چاقی و افزایش میزان عوارض به دنبال عمل جراحی ستون فقرات بوده اند. عوارضی همچون عفونت زخم، نشت مایع مغزی نخاعی، ترومبوز ورید عمقی، مشکلات قلبی، پنومونی، انتوباسیون طولانی مدت، سودوآرتروز، مشکلات یورولوژیک و فلج به واسطه نوع خوابیدن و استراحت. چاقی به عنوان یک ریسک فاکتور مستقل برای عفونت سطحی و عمقی محل عمل جراحی مطرح است.  

 


6 7

مقالات پیشنهادی

بیهوشی عمومی

بیهوشی عمومی برای انجام اعمال جراحی روی اندام ها در بیمارانی که سابقه بیماری های قلبی عروقی و سایر بیماری های سیستمیک دارند.

تنگی کانال نخاعی و اسپوندیلولیستزیس

تنگی کانال نخاعی و اسپوندیلولیستزیس

کُزاز

کُزاز

خونریزی گوارشی

خونریزی گوارشی

بی اختیاری ادراری

بی اختیاری ادراری

تب مالت

تب مالت

ریفلاکس

ریفلاکس

بيماري هاي كليوي

بيماري هاي كليوي

هپاتیت

هپاتیت

فتق

فتق

تیروئید

تیروئید

آويشن شيرازي

آويشن شيرازي

دیدگاه های ارزشمند شما
هادی
5 ساعت پیش

لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ و با استفاده از طراحان گرافیک است.

هادی
5 ساعت پیش

لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ و با استفاده از طراحان گرافیک است.