سردرد

نویسنده : سید عباس هاشمی
تاریخ انتشار : 1398/01/24
دسته بندی ها : گوش و حلق و بینی

کلیات

میگرن شایع ترین نوع سردرد های تکرار شونده است که مورد توجه والدین و مسئولین مراقبت های اولیه قرار می گیرد. میگرن با سردردهای حمله ای شناخته می شود که ممکن است شدت متوسط تا شدید داشته باشند، محل آنها روی سر موضعی است، کیفیت ضربان دار داشته و ممکن است با تهوع، استفراغ، حساسیت به نور و حساسیت به صدا همراه باشند. میگرن همچنین می تواند با اورای تیپیک (بینایی، حسی یا دیس فاژیک) یا غیر تیپیک (مثلاً همی پلژیک، سندرم آلیس در سرزمین عجایب) همراه شود. هم چنین تعدادی از واریانت های میگرن در کودکان شرح داده شده اند و شامل علایم شکمی بدون سردرد و اجزای سندرم های دوره ای (Periodic syndromes) کودکی هستند. درمان میگرن مستلزم ترکیب یک برنامه درمانی حاد، یک برنامه پیشگیری کننده در صورت مکرر بودن یا ناتوان کننده بودن آن ها و یک برنامه بیورفتاری (biobehavioral) است تا بتوان بر هر دوی حملات حاد و حملات مکرر یا پایدار فائق آمد (7،10).

اپیدمیولوژی

در %75 کودکان، گزارش یک حمله ی شدید سردرد (میگرن) تا سن 15 سالگی وجود دارد. سردردهای تکرار شونده شیوع کمتری دارند ولی هم چنان شایع هستند. میگرن در %6/10 از کودکان 15- 5 ساله و در %28 از نوجوانان بزرگ تر گزارش شده است. وقتی سردردها تکرار می شوند، در %1 کودکان تبدیل به سردردهای مزمن روزانه می شوند (4،10).

تفاوت های کمی از نظر جغرافیایی در میزان بروز میگرن وجود دارد، با این حال میگرن در تمام نقاط دنیا شایع است. در واقع میگرن به عنوان یکی از معضلات دوران کودکی به شمار می رود. میگرن می تواند روی زندگی بیمار به صورت غیبت از مدرسه، محدودیت فعالیت ها در منزل و محدود شدن روابط اجتماعی تأثیر گذار باشد. هرچه سردردها بیشتر تکرار می شوند، دامنه تأثیرات منفی آن ها افزایش می یابد و این مسئله می تواند منجر به عوارض بیشتر مثل اضطراب و دوری از مدرسه شود و مستلزم یک برنامه درمانی وسیع تر می باشد (7،10).

طبقه بندی و تظاهرات کلینیکی

معیار هایی به عنوان راهنما برای مطالعه علمی و بالینی سردرد تعیین شده اند که در ویراست دوم طبقه بندی بین المللی اختلالات سردرد [The International Classification of Headache Disorders, 2nd edition (ICHD-II)] خلاصه شده است (10،11):

·        میگرن بدون اورا

·        میگرن با اورا

o       اورای تیپیک با سردردهای میگرنی

o       میگرن تیپیک با سردردهای غیر میگرنی

o       اورای تیپیک بدون سردرد

o       میگرن همی پلژیک فامیلیال

o       میگرن همی پلژیک اسپورادیک

o       میگرن نوع بازیلار

·        سندرم های دوره ای کودکی که به طور شایع پیش در آمد میگرن هستند

o       استفراغ دوره ای

o       میگرن شکمی

o       سرگیجه ی  حمله ای خوش خیم کودکی

·        میگرن رتینال

·        عوارض میگرن

o       میگرن مزمن

o       میگرن استاتوس

o       اورای پایدار بدون انفارکتوس

o       انفارکتوس میگرنی

·        میگرن احتمالی

معیار های اختصاصی میگرن بدون اورا و میگرن با اورا :

*میگرن بدون اورا :

I. حداقل 5 حمله که خصوصیات B-D را داشته باشد.

II. سردرد 4 تا 72 ساعت طول بکشد (بدون درمان یا با درمان ناموفق)

III. سردرد با حداقل دو مشخصه ی زیر

A. محل یک طرفه

B. کیفیت ضربان دار

C. شدت درد متوسط یا شدید

D. با فعالیت فیزیکی روتین بدتر شده یا باعث اجتناب از فعالیت می شود.

IV. در طول سردرد حداقل یکی از خصوصیات زیر وجود داشته باشد

A. تهوع و یا استفراغ

B. فوتوفوبی و فونوفوبی

V. علت دیگری برای سردرد پیدا نشود.

*میگرن با اورای تیپیک :

I. حداقل دو حمله که خصوصیات II-IV را داشته باشد.

II. اورا شامل حداقل یکی از موارد زیر باشد، ولی بدون ضعف عضلانی

A. علائم بینایی کاملا برگشت پذیر

B. علائم حسی کاملا برگشت پذیر

C. اختلالات تکلمی دیس فاژیک کاملا برگشت پذیر

III. وجود حداقل دو تا از خصوصیات زیر

A. علائم بینایی هومونیموس و یا علائم حسی یک طرفه

B. حداقل یک علامت اورا که به تدریج ظرف 5 دقیقه یا بیشتر اتفاق افتاده و/ یا علائم متفاوت اورا که به ترتیب ظرف 5 دقیقه یا بیشتر روی می دهند.

C. هر علامت برای 5 دقیقه یا بیشتر و به مدت 60 دقیقه یا کم تر طول می کشد.

IV. سردردی که کرایتریاهای میگرن بدون اورا را پر کرده و در طول اورا ظرف 60 دقیقه پس از آن شروع می شود.

V. علت دیگری برای سردرد پیدا نشود (7،10،11).

میگرن بدون اورا

میگرن بدون اورا شایع ترین نوع میگرن در هر دو گروه سنی کودکان و بالغین می باشد. طبق معیار های ICHD-II حملات نیاز به تکرار شدن دارند (حداقل 5 حمله که واجد کرایتریای لازم باشند اما محدوده ی زمانی برای وقوع آن ها ذکر نشده است). طبیعت حمله ای و تکرار شونده سردردها، به افتراق آن ها از سردرد ثانویه همان طور که میگرن را از سردرد تنشی متمایز می نماید کمک می کند. این موضوع می تواند در کودکان باعث محدودیت در تشخیص شود، زیرا آن ها ممکن است در ابتدای شروع سردردها باشند (11).

طول مدت سردرد در بالغین 4 تا 72 ساعت تعیین شده است، ولی در کودکان ممکن است حملات کوتاه تر باشند به طوری که اجازه داده شده این مدت زمان براساس یادداشت های روزانه ی آن ها به 2 تا 72 ساعت یا 1 تا 72 ساعت کاهش یابد. توجه داشته باشید که این مدت زمان مربوط به سردردهای درمان نشده یا بد درمان شده است. به علاوه اگر کودک با حمله ی سردرد به خواب رود، کل دوره ی خواب به عنوان جزئی از طول دوره سردرد در نظر گرفته می شود. این محدودیت طول دوره، به افتراق میگرن از سردرد های کوتاه مدت مثل سفال الژیاهای اتونومیک تری ژمینال و نیز سردردهای طولانی مثل سودوتومور سربری کمک می نماید. بعضی سردردهای طول کشیده نیز ممکن است میگرن باشند، ولی حمله میگرنی که بیش از 72 ساعت طول بکشد به عنوان یک واریانت به نام میگرن استاتوس طبقه بندی می شود (7،10).

کیفیت درد در میگرن، اغلب، اما نه همیشه، ضربان دار و کوبنده است. در کودکان کم سن، اخذ این نکته در شرح حال مشکل است ولی ترسیم یا توصیف آن ممکن است کیفیت ضربان دار را نشان دهد. محل درد به طور کلاسیک، یک طرفه (hemicrania) توصیف شده است ولی در کودکان به طور شایع دو طرفه است. یک راه مناسب تر برای در نظر گرفتن محل درد این است که فوکال بودن سردرد در میگرن، آن را از سردردهای منتشر نوع تنشی افتراق می دهد. نکته به ویژه مهم، سردردهای منحصرا اکسی پیتال هستند که گرچه می توانند به علت میگرن نیز باشند ولی به طور شایع تر، ثانویه به علل هم جوار دیگر است (4،10،11).

حملات میگرن وقتی کامل هستند، اغلب به دنبال فعالیت بدتر می شوند یا باعث تغییر در سطح فعالیت بیمار می گردند. این وضعیت به طور کلاسیک در بالغین دیده می شود که مثلا وقتی از پله ها بالا یا پایین می روند، سردردشان بدتر می شود. در کودکان، اغلب این شرح حال اقتباس نمی شود. با این حال تغییر در الگوی فعالیت کودک را می توان به سهولت با کاهش بازی کردن یا فعالیت فیزیکی در وی مشاهده نمود. در کودکان بزرگ تر، در طول یک حمله سردرد، ممکن است محدودیت در ورزش ایجاد شود (10).

میگرن ممکن است دارای علائم همراه متفاوتی باشد. در کودکان کم سن تر، تهوع و استفراغ ممکن است واضح ترین علائم بوده و اغلب بارزتر از سردرد می باشد. غالبا این وضعیت با بیماری های دوره ای مختلف دستگاه گوارش هم پوشانی دارد از جمله درد های شکمی تکرار شونده، استفراغ مکرر، استفراغ دوره ای و میگرن شکمی. وجود همه این وضعیت های مرتبط، با افزایش ابتلا به میگرن در آینده همراه است. غالب اوقات، استفراغ های مکرر اوایل کودکی ممکن است در واقع به علت میگرن باشند ولی از کودک در مورد سردرد سؤال نمی شود یا قادر به توصیف سردردش نیست. وقتی وجود سردرد روشن می شود، تشخیص قبلی بیماری دستگاه گوارش، رد می گردد. زمانی که سردرد وجود دارد، همراهی استفراغ با آن شک به یک سردرد ثانویه را بر می انگیزد به ویژه سردرد های مرتبط با افزایش فشار داخل جمجمه ای. یکی از موارد خط قرمز برای این وضعیت، استفراغ روزانه یا تقریبا هر روزه در اوایل صبح است که همزمان با افزایش فشار داخل جمجمه ای شدت آن زیاد می شود. وقتی سردرد همراه با حملات استفراغ، به صورت حمله ای رخ داده و بدتر شونده نیست، احتمال بیشتری هست که تشخیص میگرن باشد. استفراغ و سردردی که به علت افزایش فشار داخل جمجمه ای است بیش تر اوایل بیدار شدن از خواب روی داده و با ادامه وضعیت ایستاده بهتر می شود. بر خلاف آن اگر میگرن حین بیدار شدن از خواب وجود داشته باشد (که در کودکان وضعیتی ناشایع است) برخاستن از بستر و انجام فعالیت های طبیعی در حالت ایستاده معمولا باعث بدتر شدن سردرد و استفراغ می شود (10،11).

با بیش تر شدن سن بچه علائم حساسیت به نور و صدا (photophobia و phonophobia) واضح تر می شوند، که یا به علت گزارش مستقیم بیمار یا تفسیر والدین از فعالیت وی می باشد. این علائم احتمالا جزئی از افزایش حساسیتی است که در طول یک حمله حاد میگرن ایجاد شده و می توان شامل حساسیت بویایی (osmophobia) و حساسیت لامسه (آلودینیای پوستی همراه با افزایش حساسیت مرکزی) هم باشد. اگرچه فقط فوتوفوبی و فونوفوبی جزو کرایتریای ICHD-II هستند ولی علائم دیگر نیز در تأیید تشخیص مفید بوده و در درک پاتوفیزیولوژی زمینه ای و تعیین پاسخ به درمان کمک می کنند. آخرین معیار لازم ICHD-II ، رد کردن علل سردرد های ثانویه است و این مسئله باید جزئی اساسی در تاریخچه سردرد باشد. اگرچه این جزو کرایتریای ICHD-II نیست ولی دیده شده که میگرن به طور تیپیک در خانواده ها تداوم می یابد و گزارش شده که 90 % کودکان مبتلا، یک خویشاوند درجه اول یا دوم مبتلا به سردرد های تکرار شونده دارند. به علت عدم تشخیص یا تشخیص غلط در بالغین، این مسئله غالبا توسط خانواده، نا شناخته مانده و نیاز به اخذ تاریخچه ی خانوادگی سردرد هست. اگر تاریخچه خانوادگی مؤید این موضوع نباشد، علت آن ممکن است عدم آگاهی از وجود میگرن در خانواده یا  وجود یک سردرد ثانویه ی زمینه ای در کودک باشد. در هر کودکی که علی رغم سؤالات دقیق مستقیم و غیر مستقیم، افراد مبتلا به میگرن یا سندرم های وابسته به آن ( مثل بیماری حرکتMotion sickness ، استفراغ دوره ای، سردرد های همراه با عادت ماهیانه) در خانواده وجود نداشته باشند باید اقدامات تصویر برداری به منظور یافتن علل آناتومیک سردرد انجام شود (4،10).

علاوه بر الگو های طبقه بندی شده، علائم دیگری نیز به نفع میگرن وجود دارند که عبارتند از عوامل تحریک کننده (حذف وعده های غذایی، خواب ناکافی یا نا منظم، دهیدراتاسیون و تغییرات آب و هوا عوامل شایعی هستند)، شناسایی الگو سردرد (مثلا همراه با دوره های عادت ماهیانه در نوجوانان یا سردرد های صبح بعد از تعطیلات آخر هفته به علت تغییر الگوی خواب و بیدار شدن غیر فیزیولوژیک صبح روز اول هفته برای رفتن به مدرسه)  و پیش در آمد ها (مثل احساس تحریک پذیری، خستگی و اشتیاق به غذا قبل از شروع سردرد ها). اگرچه ممکن است این علائم همیشگی نباشد ولی باعث مطرح شدن تشخیص میگرن شده و مکانیسم مداخله را معین می کنند. در گذشته محرک های غذایی به عنوان یک عامل شایع میگرن در نظر گرفته می شدند ولی در حال حاضر اکثریت آن ها یا به وسیله مطالعات علمی رد شده اند و یا فقط در تعداد کمی از بیماران به عنوان عوامل تحریکی ثابت مشاهده می شوند (4،11).

میگرن با اورا

اورای همراه با میگرن یک هشدار نورولوژیک برای شروع سردرد می باشد. در انواع شایع، اورا می تواند شروع یک میگرن تیپیک یا سردرد بدون میگرن باشد و یا حتی به تنهایی روی دهد. در انواع تیپیک، اورا به فرم های بینایی، حسی یا دیس فاژی بوده، بیش از 5 دقیقه تا کم تر از 60 دقیقه طول می کشد و سردرد در عرض 60 دقیقه پس از آن اتفاق می افتد. اهمیت اورایی که بیش از 5 دقیقه طول می کشد در افتراق دادن اورای میگرن از تشنج با سردرد پست ایکتال می باشد و مدت زمان حداکثر 60 دقیقه برای اورای میگرن، آن را از حوادث نورولوژیک طولانی تر مثل یک حمله ی ایسکیمیک گذرا (TIA) متمایز می کند (10،11).

شایع ترین نوع اورای بینایی در کودکان و نوجوانان، فوتوپسی (جرقه های نور یا حباب های نورانی که به هر طرف می روند) است. این فوتوپسی ها اغلب چند رنگی بوده و وقتی که ایجاد می شوند کودک ممکن است گزارش دهد که در محل رخ دادن جرقه، قادر به دیدن نیست. اورا های تیپیک بالغین در کودکان با شیوع کمتر دیده می شود مثل Fortification spectra (خطوط زیگزاگی سفید درخشان مثل یک قصر ستاره ای شکل) یا Shimmering scotoma (گاهی به عنوان یک نقطه درخشان بزرگ تر می شود یا یک پرده ی پولک دار در حال بسته شدن توصیف می شود). در بالغین، اورا ها به طور تیپیک فقط یک نیمه ی میدان بینایی را درگیر می کنند در حالی که در کودکان پراکندگی تصادفی دارند. تاری دید اغلب به اشتباه به عنوان اورا در نظر گرفته می شود ولی افتراق آن از فوتوفوبی یا اشکال در تمرکز کردن حین سردرد مشکل است. اورا های حسی شیوع کمتری دارند و به طور تیپیک یک طرفه هستند. بسیاری از کودکان آن را به صورت حس اینکه حشرات روی دست شان درحال خزیدن بوده و از بازوی آن ها به طرف صورت شان بالا می روند توصیف می کنند و به دنبال این حس، گزگز ایجاد می شود. با شروع گزگز، کودک ممکن است به علت از بین رفتن ورودی حسی، قادر به استفاده کردن از بازویش نباشد و به اشتباه تشخیص میگرن همی پلژیک گذاشته می شود. اورا های دیس فاژیک کم ترین شیوع را در در بین اورا های تیپیک داشته و به صورت ناتوانی یا اشکال در پاسخ کلامی بیمار توصیف می شود. بیمار پس از خاتمه یافتن اورا توضیح می دهد که قادر به درک آن چه از وی پرسیده می شده بوده است ولی نمی توانسته جواب آن را بدهد. این موضوع ممکن است اساس چیزی باشد که در گذشته میگرن کانفیوژنال نامیده می شد و باید از کودک درباره ی این وضعیت و میزان درک وی از محیط اطراف در طول مراحل اولیه حمله سؤال کنیم (4،11).

انواع غیر معمول اورا با شیوع کمتری ممکن است روی دهند از جمله همی پلزی (ضعف واقعی، نه گزگز کردن و این وضعیت ممکن است خانوادگی باشد)، سرگیجه یا علائم مربوط به علائم مربوط به اعصاب کرانیال تحتانی (فرم بازیلار، که قبلا تصور می شد به علت اختلال در عملکرد شریان بازیلار است، ولی امروزه مطرح شده که اساس آن بیشتر در ساقه مغز است)، و به هم ریختگی (سندرم آلیس در سرزمین عجایب). در صورت بروز انواع نادر اورا، انجام بررسی های بیشتر ضرورت دارد (10،11).

میگرن همی پلژیک: یکی از فرم های نادر اوراست که بیشتر شناخته شده است. این ضعف گذرای یک طرفه معمولا فقط چند ساعت طول می کشد ولی گاهی نیز ممکن است به مدت چند روز ادامه یابد. دو نوع خانوادگی و تک گیر گزارش شده اند. میگرن همی پلژیک خانوادگی (FHM) یک عارضه ی اتوزومی غالب با موتاسیون هایی در 3 ژن مجزاست : 1)CACNA1A، 2)ATP1A2، 3)SCN1A. پلی مورفیسم متعدد برای این ژن ها شرح داده شده است (10،11).

میگرن نوع بازیلار: ابتدا به عنوان یک بیماری شریان بازیلار در نظر گرفته می شد چون بسیاری از علائم منحصر به فرد آن مربوط به اختلال کارکرد این ناحیه از ساقه مغز می باشد. بعضی علائم توصیف شده عبارتند از سرگیجه، وزوز گوش، دوبینی، تاری دید، اسکوتوم، آتاکسی و سردرد اکسی پیتال. مردمک ها ممکن است گشاد شده و پتوز ممکن است دیده شود (4،11).

NaNDL: سردرد گذرا با نقص نورولوژیک و پلئوسیتوز CSF که به عنوان یک سندرم میگرن کاذب در نظر گرفته می شود (10).

سندرم های دوره ای کودکی: گروهی از علائم وابسته هستند که در کودکان مبتلا به میگرن با شیوع زیادی دیده می شوند. شاه علامت این موارد، طبیعت حمله ای و تکرار شونده حملات است. بعضی از این سندرم ها عبارتند از علائم وابسته به دستگاه گوارش (بیماری حرکت، درد های شکمی تکرار شونده، استفراغ های تکرار شونده از جمله استفراغ های دوره ای و میگرن شکمی)، اختلالات خواب (راه رفتن در خواب، حرف زدن در خواب و وحشت شبانه)، تب های تکرار شونده ی بدون توجیه و حتی تشنجات (4،11).

علائم گوارشی دارای طیفی از علائم نسبتا خفیف (بیماری حرکت در سفرهای طولانی با اتومبیل) تا حملات شدید استفراغ غیر قابل کنترل است که می تواند منجر به دهیدراتاسیون و بستری شدن در بیمارستان جهت مایع درمانی شود. حملات اخیر ممکن با یک جدول زمانی قابل پیش بینی روی دهد و لذا استفراغ دوره ای نامیده می شوند. در طول این حملات، کودک ممکن است رنگ پریده و هراسان به نظر برسد ولی هوشیاری از بین نمی رود. بعد از یک دوره ی خواب عمیق، کودک بیدار شده و برنامه غذایی و بازی کردن خود را از سر می گیرد گویی که استفراغی صورت نگرفته است. بسیاری از کودکان مبتلا به استفراغ دوره ای، شرح حال خانوادگی مثبت میگرن داشته و وقتی بزرگ تر می شوند احتمال زیادی برای ابتلا به میگرن دارند. استفراغ دوره ای ممکن است به درمان اختصاصی میگرن جواب بدهد و در عین حال در صورت شدید بودن استفراغ ها باید به جایگزینی مایعات توجه خاصی کرد. استفراغ دوره ای در میگرن باید از اختلالات گوارشی افتراق داده شود مثل انسداد روده (مال روتاسیون، ولوولوس متناوب، وب دئودنال، کیست های دوپلیکاسیون، فشار روی شریان مزانتریک فوقانی، هرنی داخلی)، پپتیک اولسر، گاستریت، ژیاردیوز، پانکراتیت مزمن و بیماری کرون. حرکات غیرطبیعی گوارشی و انسداد لگنچه به اورترا نیز می توانند باعث ایجاد استفراغ دوره ای شوند. علل متابولیک شامل اختلالات متابولیسم آمینو اسید(کمبود اورنی تین ترانس کاربامیلاز هتروزیگوت)، ارگانیک اسیدوری ها (اسیدمی پروپیونیک، اسیدمی متیل مالونیک)، نقایص اکسیداسیون اسیدهای چرب (کمبود اسیل کوآنزیم A دهیدروژناز با زنجیره متوسط)، اختلالات متابولیسم کربو هیدرات (عدم تحمل ارثی به فروکتوز)، پورفیری متناوب حاد و ضایعات ساختمانی CNS (تومور های مغزی حفره ی خلفی، هماتوم یا افیوژن ساب دورال) می باشد (4،10،11).

تشخیص میگرن شکمی می تواند گیج کننده باشد ولی به عنوان میگرن بدون سردرد در نظر گرفته می شود. مثل میگرن یک اختلال حمله ای است که شامل درد های ملایم شکمی با دوره های بدون درد بین حملات می باشد. گاهی این درد همراه تهوع و استفراغ است (بنابر این وارد طیف طیف درد شکمی تکرار شونده یا استفراغ دوره ای می شود). درد معمولا به عنوان درد مبهم توصیف شده و ممکن است متوسط تا شدید باشد. درد 72- 1 ساعت طول می کشد و گرچه معمولا خط وسط است ولی می تواند اطراف ناف نیز باشد. ممکن است محل آن دقیقا توسط کودک مشخص نشود. برای پر کردن کرایتریای میگرن شکمی لازم است همزمان با درد شکم 2 مورد زیر وجود داشته باشد : بی اشتهایی، تهوع، استفراغ یا رنگ پریدگی. مثل استفراغ دوره ای باید شرح حال و معاینه فیزیکی کامل همراه با مطالعات مناسب آزمایشگاهی به منظور رد کردن بیماری های گوارشی زمینه ای که عامل درد شکم هستند انجام شود. باید مستقیما از کودک درباره ی وجود سردرد سؤال شود،چون بسیاری از اوقات این وضعیت یک حمله واقعی میگرن است ولی در ذهن کودک (و همچنین طبق مشاهدات والدین) علائم شکمی برجسته تر می باشد (10،11).

تشخیص میگرن

دیده شده که شرح حال و معاینه فیزیکی کامل از جمله معاینه عصبی با توجه خاص به سردرد، حساس ترین نشانگر بیماری زمینه ای است. در شرح حال لازم است ارزیابی از نظر علائم پیش درد آمد سردرد، هر نوع حادثه تحریک کننده، زمان وقوع سردرد، علائم نورولوژیک همراه و مشخصات دقیق سردرد صورت گیرد که شامل فرکانس، شدت، طول دوره، علائم همراه، استفاده از دارو و میزان ناتوانی حاصل از سردرد می باشد. تخمین میزان ناتوانی از روی تأثیری که سردرد روی فعالیت های مدرسه، خانه و فعالیت های اجتماعی دارد صورت می گیرد و می تواند به سهولت با ابزاری مثل PedMIDAS انجام شود. شرح حال خانوادگی سردرد و هر نوع مشکل سلامتی عمومی، روانی یا نورولوژیک نیز، هم از نظر شناسایی میگرن درون خانوادگی و هم از نظر اختلالات سردرد ثانویه، مهم می باشد. نفوذ خانوادگی میگرن به قدری قوی است که عدم وجود شرح حال خانوادگی از میگرن یا مقلد های آن باید پزشک را به انجام تصویر برداری مغز ملزم سازد. هنگامی که سردرد ها مقاوم به درمان هستند باید شرح حالی از نظر و ضعیت های بالقوه همراه که می توانند پذیرفتن برنامه درمانی و تبعیت از آن را توسط بیمار تحت تأثیر قرار دهند اخذ شود (10،11).

اندیکاسیون های تصویر برداری در کودک مبتلا به سردرد:

1)     معاینه نورولوژیک غیر طبیعی

2)     علائم و نشانه های نورولوژیک فوکال یا غیر طبیعی

-         علائم یا نشانه های نورولوژیک فوکال که در حین سردرد رخ می دهند (مثل میگرن کامپلیکه)

-         علائم یا نشانه های نورولوژیک فوکال (به جز علائم بینایی کلاسیک میگرن) که در طول اورا رخ می دهند و با یک طرفه بودن ثابت همراهند، علائم فوکال اورا که در فاز سردرد ادامه یافته یا بر می گردند

3)     تشنج ها یا اورا های خیلی کوتاه (کمتر از 5 دقیقه)

4)     سردرد های غیر معمول در کودکان

-         اورا های غیر تیپیک مثل نوع بازیلار، همی پلژیک

-         سفال الژیای اتونومیک تری ژمینال از جمله سردرد های کلاستر در یک کودک یا نوجوان

-         سردرد ثانویه حاد (یا سردرد همراه با بیماری یا ضایعه ی زمینه ای شناخته شده)

5)     سردرد در کودک زیر 6 سال یا هر کودکی که نتواند به قدر کافی سردردش را توصیف نماید

6)      سردرد کوتاه ناشی از سرفه در یک کودک یا نوجوان

7)     سردردی که هنگام بیدار شدن از خواب در شدید ترین وضعیت است یا سردردی که کودک را از خواب بیدار کند

8)     سردرد میگرنی در کودک بدون شرح حال خانوادگی میگرن یا مقلد های آن

در این موارد MRI روش انتخابی است زیرا بیشترین حساسیت را برای نشان دادن ضایعات ماده سفید و خاکستری حفره خلفی داشته و نیز کودک را در معرض اشعه قرار نمی دهد. بزرگ ترین نگرانی در کودکان کم سن تر، بیهوشی برای انجام MRI است. سردرد هایی که محل آن ها منحصرا در ناحیه اکسی پیتال است نیاز به توجه ویژه ای دارند زیرا این وضعیت با ریسک بالاتری از یک اختلال پاتولوژیک زمینه ای همراه است (4،10).

وقتی تظاهر سردرد غیر معمول است مثلا در کودکی که سردرد وی ناگهانی بوده و در شروع بیشترین شدت را دارد لازم است بررسی های بیشتری انجام دهیم که در جهت پیدا کردن علت ثانویه ی زمینه ای است که حدس می زنیم. مثلا در کودک مبتلا به سردرد ناگهانی رعد آسا (thunderclap) باید به منظور یافتن خونریزی مغزی، CT اسکن انجام شود و در صورتی که خونریزی یافت نشد پانکسیون لومبار جهت بررسی گزانتوکرومی مایع CSF انجام شود. شواهدی وجود ندارد که انجام مطالعات آزمایشگاهی یا الکتروانسفالوگرام در میگرن تیپیک بدون اورا یا با اورا کمک کننده باشد (10،11).

 


6 7

مقالات پیشنهادی

لپتوسپیروز

لپتوسپیروز

آنفلوآنزا

آنفلوآنزا

سردرد

سردرد

دیدگاه های ارزشمند شما
هادی
5 ساعت پیش

لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ و با استفاده از طراحان گرافیک است.

هادی
5 ساعت پیش

لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ و با استفاده از طراحان گرافیک است.