میگرن

نویسنده : سید عباس هاشمی
تاریخ انتشار : 1398/02/03
دسته بندی ها : داخلی

میگرن اختلالی شایع با زمینه خانوادگی است که با سردردهای دوره­ای، معمولاً یک طرفه و اغلب ضربان دار مشخص می­شود که در کودکی، نوجوانی (اغلب) یا اوایل بزرگسالی آغاز می­شود و با افزایش سن، از عود آن کاسته می­شود (1-2).

 اهمیت میگرن به علت شیوع بالا و شدت ناتوان کننده آن است. چند مطالعه گسترده در اروپا و ایالات متحده نشان داد که شیوع میگرن در زنان حدود 20% و در مردان حدود 6% است. همچنین مطالعاتی که درباره میگرن در آمریکا  انجام شد، نشان داد که 9/27 میلیون آمریکایی از میگرن رنج می­برند. چون حمله­های آغازین میگرن بیش از همه در سنین نوجوانی رخ می­دهد، بررسی­های متعددی در مورد شیوع آن در این گروه سنی صورت گرفته است حدود 12 درصد جمعیت بزرگسال آمریکا از سردرد میگرنی رنج می­برند که منجر به اختلال در کیفیت زندگی و کارایی فرد می­شود(3).

 بیشتر حملات میگرنی در زنان در طول سالیان فعالیت هورمون­ها، از نوجوانی تا یائسگی اتفاق می­افتند. به نظر می­رسد که نوسانات هورمون­ها بیش از حضور خود هورمون­ها در ایجاد حملات سردرد نقش دارند. بخشی از مشکلات مربوط به میگرن توسط اختلالات روان پزشکی همراه آن ایجاد می­شود. شناخت اختلالات همراه میگرن، می­تواند در تشخیص و در درمان بیماری میگرنی مورد استفاده قرار گیرند. علاوه بر آن وقوع همزمان دو بیماری می­تواند شواهدی بر علت هر دو بیماری به ما ارائه دهد (3،4).

مطالعات زیادی بر روی اثرات بیولوژیکی، محیطی، فاکتورهای روان شناختی و اجتماعی بر حملات سردرد انجام گرفته است. نتایج این مطالعات موید ارتباط بین فاکتورهای روان شناختی و شخصیتی این بیماران با سردرد میگرنی است. مشکلات روان شناختی در بین بیماران با سردرد میگرنی، مخصوصاً در بین سردردهای میگرن مزمن شیوع فراوانی دارد. درصد زیادی از بیماران با سردرد میگرنی مزمن افسرده هستند(2-5).

در یک مطالعه که بر روی 102 بیمار مبتلا به سردرد میگرنی انجام شد، نتایج نشان داد که ارتباط واضح و معنی داری بین ویژگی­های شخصیتی درون نگری، افسردگی و هیپوکندریازیس با سردرد میگرنی مزمن وجود دارد(6). اگر چه مشخص نیست که فاکتورهای روان شناختی از عوامل ایجاد کننده سردرد هستند و یا ثانویه به سردردهای طولانی مدت ایجاد می­شوند(6). در مطالعه­ای که بر روی 162 فرد بالغ با سردرد میگرنی انجام شد و با گروه کنترل بدون میگرن مقایسه شد، نتایج نشان داد که شیوع علایم روان شناختی در بین افراد میگرنی 5/2 برابر گروه کنترل بود.

 همچنین مقیاس­های نوروتیزم در پرسشنامه آیزنگ نیز نمرات بالاتری در بیماران میگرنی داشت. طبق نظر کاپلان و سادوک دو سوم بیماران میگرنی دارای ویژگی­های شخصیتی وسواسی، ایده آل گرا و پرخاشگر هستند و ممکن است متعاقب استرس­های هیجانی دچار سردرد شوند.گرچه سالمندان کمتر از جوانان و کودکان مبتلا به سردرد می­شوند ولی تحمل سردرد را کمتر از بقیه افراد دارند. در یک بررسی اپیدمیولوژیک 92% زنان و 74% مردان جوان در یک سال اخیر سردرد داشته­اند ولی این میزان شیوع در سالمندان به 55% مردان و 22% زنان پیر می­رسد(1،4).

 در سالمندان نیز سردردهای اولیه مانند سردرد تنشی و میگرن و سردرد مزمن هر روزه شایعترین انواع سردرد محسوب می­شوند. گرچه سردرد خوشه­ای فقط 4% موارد سردرد سالمندان را شامل می­شود ولی در دوران پیری درمان آن مشکل تر است زیرا سالمندان داروهایی مانند سوماتریپتان را تحمل نکرده و حتی استنشاق اکسیژن در آنها کمتر تاثیر درمانی دارد(5).

 سردردهای مزمن روزانه معمولاً ترکیبی از سردردهای میگرن و تنشی هستند و در 4% کل سالمندان یافت می­شوند. بدون درمان موثر این نوع سردرد در دو سوم سالمندان مبتلا به آن برای سال­ها ادامه می­یابد. باید درمان با داروهایی را که بیش از حد در این افراد مصرف شده، قطع کرد(5،7). بر اساس معیارهای انجمن بین المللی سردرد 3 تا 11% سالمندان مبتلا به میگرن هستند. میگرن در سالمندان زن شایعتر بوده و شیوع آن با افزایش سن سالمندان، کاهش می­یابد(5).

گرچه بطور کلی فراوانی میگرن با اورا با افزایش سن افراد در جامعه کاهش می­یابد. ولی از سوی دیگر ممکن است اورا در سالمندان بدون سردرد میگرنی ظاهر شود و تشخیص آن با حملات گذرای ایسکمی مغزی اشتباه شود. حتی احتمال دارد تعدادی از حملات میگرن با اورا و سردرد بوده و تعداد دیگری از حملات بصورت اورا بدون سردرد باشد (8،3).

شروع ناگهانی و ختم سریع اختلال بینایی یا ضعف و اختلال حسی در اندام­های یک طرف بدن و اختلال تکلمی به نفع تشخیص حملات گذرای ایسکمی مغزی و به ضرر تشخیص بالینی میگرن با اورا است . وجود عوامل خطرساز آترواسکلروز و تنگی کاروتید در گردن نشانه حملات ایسکمی گذرا است. انتشار علایم عصبی فوق یا اصطلاحاً مارش علایم در مدت چند دقیقه نیز نشانه ماهیت میگرنی علایم فوق است(2،3).

 بیماری که ضعف اندامش در مدت چند دقیقه به تدریج زیادتر می­شود معمولاً مبتلا به میگرن است. حملات گذرای ایسکمی مغزی انتشار یا مارش علایم عصبی را نداشته و شدت علایم عصبی شان افزاینده نیست. کنترل عوامل خطرساز آترواسکلروز و مصرف داروهای ضد پلاکتی منجر به کاهش حملات گذرای ایسکمی مغزی می­شود ولی بر روی حملات اورای میگرنی تاثیری ندارد(4،6). از سوی دیگر مصرف داروهای پیشگیری کننده از میگرن نیز منجر به کاهش حملات اورا می­گردد ولی بر روی حملات ایسکمی گذرای مغزی بی اثر است. بنابراین به روش امتحان درمانی نیز می­توان ماهیت بیماری را تشخیص داد. (7)

تاریخچه چندین ساله علایم اورا و سردرد در بیمار و شروع آن در جوانی و سابقه میگرن در خانواده وی نیز به تفکیک اورای میگرنی از حملات گذرای ایسکمی مغزی کمک می­کنند. میگرن همی پلژیک در ایران معمولاً به صورت اسپورادیک دیده می­شود و موارد ارثی آن در کشور ما نادر است. بر خلاف انتظار در میگرن همی پلژیک نیمه پلژیک بدن اکثراً در همان طرف سردرد است و این یافته تناقضی با تقاطع آناتومیک راه­های کورتیکواسپینال ندارد. زیرا ممکن است از نظر پاتوفیزیولوژیک مناطقی از مغز که منشاء اورا در بیمار هستند در طرف مقابل سردرد باشند(5،7).

 تشنجات صرعی نیز در بیماران مبتلا به میگرن با اورا دیده می­شوند. به عبارت دیگر بروز دیسفونکسیون مغز ممکن است به صورت دیسشارژهای تشنجی و یا کم کاری متابولیسمی آن قسمت از مغز باشد که به شکل اورای میگرنی آشکار می­گردد(10) .

اورای بینایی شایع ترین نوع اورا بوده و تقریباً در تمام مبتلایان به میگرن با اورا وجود دارد. بسیار نادر است که بیمار میگرنی فقط اورای حرکتی یا حسی یا تکلمی و بدون اورای بینایی داشته باشد. وجود چنین تظاهری در بیمار نشانه آن است که تشخیص میگرن احتمالاً غلط بوده و شخص مبتلا به حملات گذرای ایسکمی مغزی است. (6،8).اورای میگرنی معمولاً همپوشانی دارد. مثلاً بیمار به مدت 15 دقیقه دچار تاری دید در هر دو چشم شده و سپس به تدریج دچار ضعف افزایش یابنده با گسترش از اندام فوقانی به اندام تحتانی می­شود و یا دچار دیزآرتری و دیسفازی می­گردد. این نوع تبدیل علایم موضعی عصبی در حملات ایسکمی گذرای مغزی دیده نمی­شود. چنانچه در سالمندی در طی سال­ها علایم موضعی گذرا وجود داشته ولی منجر به سکته مغزی نشود نشانه خوش خیم بودن علایم فوق و ماهیت میگرنی آن است(8،9). به طور کلی تشخیص حملات گذرای ایسکمی مغزی از اورای میگرنی در سالمندان که غالباً عوامل خطرساز آترواسکلروز را نیز دارند مشکل است و فقط توجه پزشک به نکات ظریف سمیولوژیک ذکر شده می­تواند در این موارد کمک کننده باشد.

ویژگی­های بالینی سردرد میگرنی مانند یک طرفه بودن سردرد و ضربان دار بودن حالت تهوع و حساسیت به نور، صدا و بوها در سالمندان مشابه سایر رده­های سنی است. میگرن بازیلر به علت وجود حملات سرگیجه و آتاکسی و دوبینی و تتراپارزی و تتراپارستزی ممکن است با ایسکمی­های گذرا در قلمرو عروقی ورتبرو بازیلر اشتباه شود ولی وجود سردردهای پس سری و اختلال هوشیاری همزمان در بیمار به نفع تشخیص میگرن است(7،9). گاهی اوقات حملات گذرای ایسکمی چشمی با میگرن­های چشمی اشتباه می­شوند به خصوص آن که هر دو مورد فوق برخلاف اورای کلاسیک بینایی میگرنی فقط در یک چشم ظاهر می­گردند. وجود درد ضربان دار در ناحیه اوربیت و چشم مبتلا، ویژه میگرن چشمی بوده و در حملات گذرای ایسکمی چشمی دیده نمی­شود. سابقه میگرن با و بدون اورا معمولاً در بیمار مبتلا به میگرن چشمی وجود دارد. (10)

داروهای مصرفی در حمله حاد میگرن مانند ترکیبات ارگوتامین و سوماتریپتان در سالمندان به علت شیوع زیاد بیماری های ایسکمیک قلبی محدودیت مصرف بیشتری دارند. همچنین ترکیباتی مانند آمی تریپتیلین در پیشگیری از میگرن در سالمندان تحمل نمی­شوند. سایر انواع سردردهای اولیه نیز در سالمندان شایع اند. سردرد تنشی، شایع ترین نوع سردرد در سالمندان است. این نوع سردرد غالباً همراه با اضطراب و افسردگی است(11،12).


 


6 7

مقالات پیشنهادی

میگرن

میگرن

دیابت شیرین

دیابت شیرین

آسم

آسم

ایدز

ایدز

دیدگاه های ارزشمند شما
هادی
5 ساعت پیش

لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ و با استفاده از طراحان گرافیک است.

هادی
5 ساعت پیش

لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ و با استفاده از طراحان گرافیک است.